روز من بد شروع شد. درست وقتی که منتظر اولین قهوهام بودم، آن دستگاه لعنتی نسپرسو با نور و حرارت منفجر شد! چند ماه پیش، وارد آمازون یا Best Buy میشدم، نظرات مشتریان را میخواندم و آخر هفتهام را صرف مقایسه پیشنهادها میکردم. خلاصه اینکه چند شب تردید و دودلی در انتظارم بود تا بالاخره یک دستگاه جدید بخرم!
اما حالا اکتبر ۲۰۲۵ است و تصمیم گرفتم قابلیتهای ترکیب و تحلیل مدل زبانی محبوبم را برای انجام این کار طاقتفرسای تحقیق و مقایسه امتحان کنم. بعد از اینکه درخواست را دقیق و مطابق با مشخصات مدنظرم پرامپت کردم، دستیار هوش مصنوعی مورد اعتمادم وارد عمل شد.
در عرض چند ثانیه، گزینههای موجود را بررسی کرد، ویژگیها را مقایسه کرد، نظرات مشتریان و قیمتها را تحلیل کرد و فهرستی از بهترین انتخابها را به من ارائه داد.
عالی! حالا تمام اطلاعات مورد نیازم را داشتم.
و بعد، ویژگیای ظاهر شد که همهچیز را تغییر میدهد: ChatGPT پیشنهاد داد خرید را برایم نهایی کند. به لطف پروتکل AP2، این دستیار میتواند مستقیماً به حسابهای بانکی مختلف شما (از طریق MCP و بانکداری باز) دسترسی داشته باشد و پس از بررسی اینکه موجودی کافی در حساب نئوبانک Chime دارید، تراکنش را از طرف شما انجام دهد.
حتی لازم نیست اطلاعات بانکیتان را وارد کنید. سریع است، روان است و امن.
این داستان کوتاه، بهخوبی اهمیت AP2 را نشان میدهد؛ پروتکل پرداخت عاملمحور که گوگل در ۱۶ سپتامبر معرفی کرد و میتواند شیوه پرداخت ما را در جهانی که هر روز بیشتر تحت سلطه عاملهای هوشمند قرار میگیرد، متحول کند.
چرا پروتکل AP2 حیاتی است؟
در آیندهای نزدیک، هوش مصنوعی نقش پررنگتری در زندگی روزمره ما خواهد داشت. عاملهای هوش مصنوعی، مثل ChatGPT، بهشکل هرچه مستقلتر با ما تعامل خواهند کرد و کارهایی از مدیریت برنامههای روزانه گرفته تا خرید کالا و خدمات را انجام خواهند داد.
اما برای انجام این وظایف، این عاملها باید بتوانند تراکنشهای مالی را بهصورت امن و شفاف مدیریت کنند. اینجاست که AP2 وارد میشود.
AP2 یک پروتکل باز است که به عاملهای هوش مصنوعی اجازه میدهد با رضایت صریح کاربر، پرداختهای امن و شفاف را از طرف او انجام دهند.
AP2 سه چالش اساسی در مدیریت پرداختهای انجامشده توسط عاملهای هوش مصنوعی را برطرف میکند:
مجوزدهی (Authorization)
چطور مطمئن شویم کاربر برای هر تراکنش رضایت داده است؟ در مثال ما، ChatGPT ابتدا تأیید میکرد که واقعاً قصد خرید دستگاه قهوهساز را دارید و بعد تراکنش را انجام میداد.
اصالت (Authenticity)
چگونه مطمئن شویم درخواست برنامه دقیقاً بازتابدهنده نیت و انتخابهای شماست؟ به لطف AP2، هوش مصنوعی میتواند بهشکل شفاف تعامل کند و مطمئن شود که این خودِ شما هستید که خرید را آغاز کردهاید.
پاسخگویی (Accountability)
در صورت بروز خطا یا تقلب، باید بتوان بهسادگی مشخص کرد مسئول چه کسی است. AP2 با معرفی سازوکارهای رهگیری و «وکالتنامههای دیجیتال امضاشده»، پاسخگویی واقعی برای هر تراکنش را تضمین میکند.
یک اکوسیستم پرداخت امن و میانسازگار
AP2 فقط یک راهکار اختصاصی نیست؛ بلکه یک پروتکل باز و میانسازگار است. این یعنی میتواند با طیف گستردهای از سامانههای پرداخت کار کند، از کارتهای بانکی سنتی گرفته تا کیفپولهای دیجیتال و حتی رمزارزها.
در داستان ما از موجودی حساب Chime استفاده شد، اما در آینده میتوان چندین روش پرداخت را بدون پیکربندی پیچیده پشتیبانی کرد؛ حتی تقسیم پرداخت بین چند منبع مختلف (مثلاً ۵۰٪ بیتکوین و ۵۰٪ دلار).
ادامه طبیعی بانکداری باز
این سامانه همچنین ادامه مستقیم مفهوم بانکداری باز است؛ جایی که مؤسسات مالی APIهای خود را باز میکنند تا تعامل روانتری بین سرویسهای مختلف ایجاد شود.
با استفاده از AP2 و MCP (طبق مقاله قبلی)، عاملهای هوش مصنوعی میتوانند بهصورت امن به اطلاعات مالی (مثل موجودی حساب Chime شما) دسترسی پیدا کنند و با رضایت صریح کاربر، پرداختها و تراکنشها را انجام دهند.
این کار به دستیارهای هوشمند اجازه میدهد خریدهای آنلاین را بیوقفه و آنی انجام دهند، در حالی که سطح امنیت و شفافیت در حد پرداختهای سنتی حفظ میشود.
اکوسیستم هوشمندتر میشود، پاسخگوتر میشود و مهمتر از همه، خودمختارتر میشود.
اعتماد و پذیرش: کلیدهای موفقیت
اعتماد، عنصر حیاتی در پذیرش فناوریهای جدید است و AP2 این موضوع را بهخوبی درک کرده است. این پروتکل احراز هویت قوی ارائه میدهد و از ابزارهایی مثل بیومتریک و کلیدهای دستگاه استفاده میکند تا تضمین کند کاربر همان کسی است که ادعا میکند.
علاوه بر این، استفاده از استانداردهای باز مانند HTTPS و TLS دوطرفه (mutual TLS) امنیت تراکنشها را افزایش میدهد؛ موضوعی حیاتی در دنیای پرداختهای دیجیتال.
برای اینکه این مدل بهدرستی کار کند، کاربران، فروشندگان و مؤسسات مالی باید به عاملهای هوش مصنوعی که این تراکنشها را انجام میدهند اعتماد داشته باشند. AP2 با تعریف مجموعهای از قوانین شفافیت و پاسخگویی، این اعتماد را ایجاد میکند.
وب عاملمحور: چشماندازی برای آینده
راهاندازی AP2 بخشی از یک چشمانداز گستردهتر به نام وب عاملمحور (Agentic Web) است. وبی را تصور کنید که در آن عاملهای هوشمند با یکدیگر همکاری میکنند تا تراکنشها را انجام دهند، اطلاعات شخصی را مدیریت کنند و بهصورت کاملاً خودمختار با خدمات دیجیتال تعامل داشته باشند.
این دنیا که هنوز دور از دسترس به نظر میرسد، میتواند با پروتکلهایی مثل AP2 به واقعیت تبدیل شود؛ پروتکلهایی که به عاملها اجازه میدهند بهشکل امن و کارآمد فعالیت کنند.
ارکستراسیون هوشمند با Axway Amplify
در این آینده تجارت عاملمحور، جایی که دستیارهای هوش مصنوعی با پروتکلهایی مثل AP2 برای انجام تراکنشها تعامل میکنند، توانایی ارکستراسیون جریانها بین عاملها، سامانههای بکاند و خدمات مالی حیاتی خواهد بود.
اینجاست که Axway میتواند نقش راهبردی ایفا کند:
-
Amplify Fusion جریانها را بین عاملهای هوش مصنوعی و سامانههای اطلاعاتی متصل و هماهنگ میکند و حاکمیت دقیق APIهایی را که در اختیار عاملها قرار میگیرند تضمین میکند. برای مثال، میتواند فراخوانی API بانکها، فروشندگان تجارت الکترونیک یا خدمات لجستیک را مدیریت کند، در حالی که قوانین امنیت و رضایت کاربر رعایت میشوند.
-
Amplify AI Gateway یک لایه کنترل و رهگیری ویژه تعامل بین عاملهای هوش مصنوعی و APIها اضافه میکند و با ارائه سازوکارهای کنترل دسترسی و نمایش APIها بهصورت سرورهای MCP، پاسخ مستقیمی به چالشهای مجوزدهی و اصالت مطرحشده توسط AP2 میدهد.
-
پلتفرم Amplify بهطور کلی، فدراسیون API را فراهم میکند و به شرکتها اجازه میدهد داراییهای دیجیتال خود را حاکمیت کنند و در عین حال، دسترسی امن عاملهای هوش مصنوعی را در چارچوبی توسعهیافته از بانکداری باز فراهم کنند.
عصر جدیدی برای تجارت و پرداخت
راهاندازی AP2 فقط یک گام رو به جلو در تجارت آنلاین نیست؛ بلکه یک دگرگونی بنیادین در شیوه تصور و استفاده ما از تراکنشهای مالی دیجیتال است.
همانطور که در مثال دستگاه قهوهساز دیدیم، جایی که ChatGPT نهتنها به انتخاب محصول مناسب کمک میکند بلکه خودِ تراکنش را هم انجام میدهد، عاملهای هوش مصنوعی در حال تبدیلشدن به بازیگران اصلی مدیریت زندگی روزمره ما هستند.
چه برای خرید، چه برای مدیریت اشتراکها، یا حتی پرداخت خدمات درخواستی، AP2 یک راهکار منعطف، امن و مقیاسپذیر برای آیندهای کاملاً عاملمحور از تجارت ارائه میدهد.
البته همه اینها با رمزارزها (مثل BTC و ETH) حتی بهتر هم کار میکند؛ چون علاوه بر انجام تراکنش، امکان ثبت و گواهیکردن تراکنشها را فراهم میکنند و در صورت بروز اختلاف، نقش یک شخص ثالث دیجیتالِ مورد اعتماد را با هزینهای تقریباً صفر ایفا میکنند، یا پرداخت را فقط پس از تأیید تحویل کالا انجام میدهند.
برای اینکه این چشمانداز تجارت عاملمحور در مقیاس وسیع به واقعیت تبدیل شود، به راهکارهایی نیاز داریم که بتوانند این تعاملات پیچیده بین عاملها، سامانههای بکاند و خدمات مالی را بهدرستی ارکستراسیون کنند.
