APIها قلب تحول دیجیتال سازمانی در جریان هستند و کانال ارتباط و تبادل داده بین سیستمهای نرمافزاری و دستگاههای IoT بهشمار میروند. برای امنیت واقعی APIها باید سه ستون اصلی را در نظر بگیریم: حاکمیت، تست و نظارت.
موجودی API بخش جداییناپذیر حاکمیت و امنیت API است و پایهای برای شناخت، مدیریت و حفاظت از APIهای سازمان فراهم میکند.
موجودی API چیست؟
شاید فکر کنید مدیریت موجودی موضوعی قدیمی است، اما در دنیای امنیت سایبری یک حقیقت مطلق وجود دارد: «آنچه نمیبینی را نمیتوانی امن کنی». موجودی API یک کاتالوگ متمرکز و بهروز از تمام APIهای داخلی و خارجی سازمان است. اجزای کلیدی که باید در موجودی API ثبت شوند عبارتند از:
- نام، توضیحات، هدف، مالک، نسخه و جزئیات تغییرات هر API
- اطلاعات APIهای شخص ثالث یکپارچهشده
- نقاط انتهایی (endpoint)، پارامترها، درخواستها، پاسخها، روشهای احراز هویت و اختیار، وابستگیها و …
چرا موجودی API حیاتی است؟
سالها توسعهدهندگان APIها را بیشتر برای مصرف داخلی میساختند و نظارت امنیتی کمی وجود داشت. حالا که APIها به بخش اصلی کسبوکار تبدیل شدهاند و بهصورت عمومی در معرض اینترنت قرار میگیرند، ردیابی و ایمنسازی آنها در بسیاری از سازمانها عقب مانده است. APIهای قدیمی که بهدرستی بازنشسته یا قفل نشدهاند، حفرههای امنیتی ایجاد میکنند.
موجودی دقیق API + کنترل نسخه مناسب = کاهش چشمگیر سطح حمله (Attack Surface) با موجودی کامل میتوانید:
- تمام APIهای مورد استفاده را ردیابی کنید
- مالک هر API را بدانید
- نسخهها را مدیریت کنید
- APIهای زامبی و Shadow API را شناسایی کنید
مثال واقعی:
نشت داده Optus دومین اپراتور بزرگ مخابراتی استرالیا دچار نشت اطلاعات نزدیک به ۱۰ میلیون مشتری شد (تقریباً یکسوم جمعیت استرالیا). مهاجم یک API تست را پیدا کرد که:
- بهطور ناخواسته روی اینترنت در معرض دید بود
- از دادههای واقعی مشتریان استفاده میکرد
- هیچ احراز هویت یا اختیاری نداشت
- هیچ نظارتی روی آن نبود نتیجه؟ دسترسی به نام، تاریخ تولد، آدرس، پاسپورت، گواهینامه، شماره Medicare و ایمیل میلیونها نفر.
کشف ایپیآی (API Discovery)
فرآیندی برای شناسایی، فهرستنویسی و مدیریت APIهاست. دو روش اصلی وجود دارد:
دستی (Manual):
- بررسی مستندات، الگوهای URL، ترافیک شبکه، کد منبع
- مناسب برای دامنه محدود، دقت بسیار بالا
- معایب: زمانبر، خطای انسانی، وابسته به تخصص فرد
خودکار (Automated):
- استفاده از ابزارها، اسکریپتها و اسکنرها برای جستجوی endpointها در وبسایتها، برنامهها و ترافیک شبکه
- مزایا: سریع و پوشش گسترده
- معایب: عدم درک زمینه برنامه → احتمال مثبت کاذب (False Positive)
بهترین روش: ترکیب خودکار + اعتبارسنجی دستی
مستندات API
کشف API به کاربران کمک میکند API را پیدا کنند؛ مستندات خوب به آنها نشان میدهد چگونه از آن استفاده کنند. مستندات عالی باید شامل موارد زیر باشد:
- نمای کلی API
- راهنمای شروع سریع
- اطلاعات احراز هویت
- جزئیات endpointها، پارامترها، فرمت درخواست/پاسخ، کدهای وضعیت
- نسخهبندی، دستورالعمل تست، سناریوهای استفاده و بهترین روشها
- اطلاعات تماس برای پشتیبانی
مستندات مرجع ایپیآی (API Reference)
سندی خوانا برای انسان که جزئیات فنی (متدها، پارامترها، پاسخها، کدهای وضعیت) را ارائه میدهد. بهراحتی با ابزارهایی مثل Swagger UI و بر اساس مشخصات OpenAPI تولید میشود. OpenAPI راه استاندارد و ماشینخوان برای توصیف REST APIهاست.
بازار ایپیآی (API Marketplace)
پلتفرمی که چندین API را در خود جای میدهد و به توسعهدهندگان امکان کشف، ارزیابی و یکپارچهسازی میدهد. مزایا:
- گردهمآوردن خریداران و فروشندگان API
- امکان درآمدزایی با طرحهای اشتراک مختلف
شناسایی APIهای مخفی (Hidden APIs)
پنج روش مؤثر:
۱. روشهای دستی (تحلیل ترافیک شبکه، ابزارهای توسعهدهنده مرورگر)
۲. ابزارهای خودکار کشف API و وباسکریپینگ
۳. کاوش فعال صفحات وب، بررسی کد منبع، تست امنیتی
۴. جستجو در مستندات، مشخصات OpenAPI و مخازن عمومی
۵. همکاری با تیمهای توسعهدهنده و جامعه
نتیجهگیری
امنیت API فرآیندی مداوم و پویاست. چشمانداز تهدیدات دائماً تغییر میکند و چرخه عمر API نیز همینطور. برای حفظ وضعیت امنیتی قوی در تمام مراحل چرخه عمر API، باید بهطور مستمر به سه ستون اصلی تکیه کنید:
حاکمیت – تست – نظارت و در قلب این سه ستون، یک موجودی API دقیق، بهروز و متمرکز قرار دارد. چون در نهایت: نمیتوانی چیزی را امن کنی که نمیبینی.
