خطاهای رایج وب‌سوکت و روش‌های حرفه‌ای برای رفع آن‌ها

راهنمای تخصصی و مرحله‌به‌مرحله عیب‌یابی

اتصال وب‌سوکت با یک هندشیک (Handshake) مبتنی بر HTTP آغاز می‌شود. در این مرحله، کلاینت درخواست «ارتقا» (Upgrade) ارسال می‌کند تا ارتباط از HTTP به پروتکل وب‌سوکت تبدیل شود. اگر این فرآیند با شکست مواجه شود، مرورگر معمولاً با یکی از پیام‌ها یا وضعیت‌های زیر روبه‌رو می‌شود:

• شکست در برقراری اتصال WebSocket

• دریافت خطای HTTP 400 یا ۴۰۳ هنگام ارتقا

• قطع شدن اتصال بدون توضیح مشخص

• باقی ماندن درخواست در حالت انتظار بدون رسیدن به وضعیت «باز» (Open)

برای آن‌که ارتقای اتصال با موفقیت انجام شود، چهار پیش‌نیاز اصلی باید برقرار باشد:

• ارسال یک درخواست معتبر HTTP برای ارتقا از سمت کلاینت

• پذیرش درخواست ارتقا از سوی سرور

• وجود زیرساخت شبکه‌ای که از اتصال پایدار TCP پشتیبانی کند

• هم‌راستایی الزامات امنیتی (استفاده هم‌زمان از HTTPS و WSS)

اختلال در هر یک از این لایه‌ها مانع از شکل‌گیری اتصال خواهد شد.

دلایل متداول بروز خطا و راهکارهای عملی

محدودیت‌های شبکه و فایروال

در بسیاری از شبکه‌های سازمانی، پراکسی‌ها و دیواره‌های آتش، ترافیک WebSocket به‌دلیل ماهیت اتصال پایدار آن مسدود می‌شود. این نوع ارتباط برای برخی سامانه‌های امنیتی رفتاری غیرعادی تلقی می‌شود.

روش تشخیص:

• اتصال را روی یک شبکه دیگر امتحان کنید

• بررسی کنید که ترافیک عادی HTTPS برقرار است اما WebSocket با شکست مواجه می‌شود

• لاگ‌های فایروال را برای مشاهده رد شدن اتصال بررسی کنید

راهکار:
در صورت دسترسی به تنظیمات شبکه، اطمینان حاصل کنید که پورت‌های ۸۰ (برای ws://) و ۴۴۳ (برای wss://) باز هستند. در محیط‌های سازمانی، لازم است ترافیک WebSocket در فهرست مجاز شبکه (Allowlist) قرار گیرد. این موضوع هم برای اپلیکیشن‌های مرورگرمحور و هم برای سرویس‌های بک‌اند صادق است.

ناهماهنگی‌های SSL و TLS

اتصال‌های مبتنی بر wss:// همانند HTTPS نیازمند گواهی معتبر هستند. همچنین ترکیب محتوای امن و ناامن (Mixed Content) می‌تواند مانع برقراری ارتباط شود.

روش تشخیص:

• بررسی هشدارهای «محتوای ترکیبی» در ابزارهای توسعه مرورگر (DevTools)

• بررسی خطاهای مربوط به TLS یا گواهی در زمان هندشیک

• آزمایش این‌که آیا اتصال ws:// برقرار می‌شود اما wss:// با شکست مواجه می‌شود

راهکار:
اگر از wss:// استفاده می‌کنید، صفحه باید از طریق HTTPS بارگذاری شود. گواهی SSL باید معتبر، منقضی‌نشده و منطبق با دامنه مقصد باشد.

پیکربندی Nginx و ریورس پراکسی

ریورس پراکسی‌ها برای پشتیبانی از WebSocket نیازمند تنظیمات صریح هستند. در غیر این صورت، درخواست ارتقا به‌عنوان ترافیک عادی HTTP پردازش می‌شود و اتصال قطع خواهد شد.

پیکربندی موردنیاز در Nginx:

location /websocket {
proxy_pass http://backend_server;
proxy_http_version 1.1;
proxy_set_header Upgrade $http_upgrade;
proxy_set_header Connection “upgrade”;
proxy_read_timeout 86400;
}

نکات کلیدی این تنظیمات عبارت‌اند از:

• استفاده از نسخه ۱.۱ پروتکل HTTP برای مجاز بودن درخواست ارتقا

• تنظیم هدرهای Upgrade و Connection برای اعلام تغییر پروتکل

• تعیین زمان مناسب برای proxy_read_timeout تا اتصال‌های طولانی‌مدت زودتر از موعد قطع نشوند

در محیط توسعه محلی، مقدار backend_server را با آدرسی مانند localhost:3000 یا نام کانتینر Docker جایگزین کنید.

مشکلات مبدأ متفاوت (Cross-Origin)

WebSocket از سیاست «هم‌مبدأ» (Same-Origin Policy) مرورگر پیروی می‌کند. اگر کلاینت و سرور روی مبدأهای متفاوتی قرار داشته باشند، سرور باید اتصال را به‌صورت صریح مجاز اعلام کند.

راهکار:
هدرهای مربوط به CORS باید در پاسخ به درخواست اولیه ارتقا (Handshake) ارسال شوند. افزودن این هدرها پس از برقراری اتصال تأثیری در موفقیت هندشیک نخواهد داشت.

خطاهای پیاده‌سازی در JavaScript

نبود مدیریت رویدادها در سمت کلاینت، فرآیند عیب‌یابی را دشوار می‌کند. رویدادهای «باز شدن اتصال»، «خطا» و «بسته شدن اتصال» باید به‌درستی کنترل شوند.

نمونه پیاده‌سازی استاندارد:

const ws = new WebSocket(‘wss://api.example.com’);

ws.onerror = (error) => {
console.error(‘WebSocket error:’, error);
};

ws.onclose = (event) => {
console.log(‘Connection closed:’, event.code, event.reason);
};

ws.onopen = () => {
console.log(‘Connected successfully’);
};

افزودن این هندلرها امکان مشاهده دقیق وضعیت اتصال و علت شکست را فراهم می‌کند.

ناهماهنگی نسخه پروتکل

مرورگرهای مدرن از نسخه ۱۳ پروتکل WebSocket استفاده می‌کنند. برخی سرورها یا فریم‌ورک‌های قدیمی ممکن است از نسخه‌های متفاوتی پشتیبانی کنند.

راهکار:
اطمینان حاصل کنید که سرور و کتابخانه‌های مورد استفاده از نسخه ۱۳ پشتیبانی می‌کنند و در صورت لزوم آن‌ها را به‌روزرسانی کنید.

تست و دیباگ با کلاینت اختصاصی وب‌سوکت

برای تفکیک خطاهای مربوط به هندشیک، احراز هویت یا جریان پیام‌ها، استفاده از یک کلاینت مستقل WebSocket توصیه می‌شود.

پستمن یکی از ابزارهایی است که یک کلاینت بصری WebSocket ارائه می‌دهد. شما می‌توانید:

• یک درخواست جدید WebSocket ایجاد کنید

• نشانی ws:// یا wss:// را وارد کنید

• در صورت نیاز هدرها یا اطلاعات احراز هویت را اضافه کنید

• اتصال را برقرار کرده و جریان کامل رویدادها را بررسی کنید

• پیام ارسال کرده و پاسخ‌ها را به‌صورت لحظه‌ای مشاهده کنید

کلاینت داخلی پستمن جزئیات کامل هندشیک، جریان رویدادها و تاریخچه پیام‌ها را نمایش می‌دهد و امکان تشخیص سریع محل بروز خطا را فراهم می‌کند.

بهترین شیوه‌ها برای اتصال پایدار

• در محیط تولید (Production) از wss:// استفاده کنید تا از مسدود شدن‌های امنیتی جلوگیری شده و انتقال داده رمزگذاری شود

• منطق اتصال مجدد با تأخیر تصاعدی (Exponential Backoff) پیاده‌سازی کنید

• در سمت کلاینت و سرور زمان‌های معقول برای قطع اتصال در حالت بیکار (Timeout) تعریف کنید

• نتیجه هندشیک را بررسی کرده و از دریافت کد HTTP 101 که نشان‌دهنده ارتقای موفق است اطمینان حاصل کنید

• اتصال را در شبکه‌های مختلف آزمایش کنید، زیرا رفتار آن ممکن است پشت پراکسی‌ها یا فایروال‌های سازمانی متفاوت باشد

• اسکریپت‌ها را به‌درستی بارگذاری کنید تا کد WebSocket تنها پس از آماده بودن وابستگی‌ها اجرا شود

در اغلب موارد، منشأ خطاهای WebSocket در پیکربندی زیرساخت، محدودیت‌های شبکه یا تنظیمات TLS است، نه در منطق اپلیکیشن. یک رویکرد ساختارمند و مرحله‌ای معمولاً در مدت کوتاهی علت اصلی مشکل را مشخص می‌کند.